Fazla Çalışma (Fazla Mesai) Ücreti Hesaplama
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar 'fazla çalışma' olarak değerlendirilir ve saatlik ücret %50 zamlı ödenir. Haftalık süre sözleşmeyle 45'in altında belirlenmişse, 45'e kadar yapılan aşım 'fazla sürelerle çalışma' olup %25 zamlıdır.
Bu sayfadaki hesaplama araçları yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır. Hesaplama sonuçları kesin veya bağlayıcı değildir.
Hesaplama Formu
Saatlik Ücret Nasıl Bulunur?
Basit yaklaşım (site tool'u için):
Saatlik brüt ücret = brut_aylik / 225
(45 saat/hafta × 5 hafta = 225 saat yaklaşımı; pratik hesap)
Not: Gerçek hesaplamalarda, aylık çalışma saatleri daha detaylı hesaplanabilir. Ancak pratik hesaplama için 225 saat kullanılabilir.
Fazla Mesai Ücreti Formülü
Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücretleri şu formüllerle hesaplanır:
- Fazla çalışma (>45 saat): fazla_saat_ucret = saatlik_ucret × 1,5
- Fazla sürelerle (sözleşme<45 ve 45'e kadar): fazla_sure_ucret = saatlik_ucret × 1,25
Örnek Hesaplama (Adım Adım)
Örnek input:
- Brüt aylık: 27.000 TL
Saatlik ücret = 27.000 / 225 = 120 TL
Senaryo A (fazla çalışma):
- Fazla çalışma saati: 10
- 1 saat fazla mesai = 120 × 1,5 = 180 TL
- Toplam = 10 × 180 = 1.800 TL (brüt)
Senaryo B (fazla sürelerle çalışma):
- Sözleşme haftalık 40 saat
- Bu ay 12 saat "40–45 arası" aşım var
- 1 saat = 120 × 1,25 = 150 TL
- Toplam = 12 × 150 = 1.800 TL (brüt)
Fazla Çalışma Tanımı
4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesine göre:
- Fazla çalışma: Haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Fazla çalışma saatlik ücretin %50 zamlı ödenir.
- Fazla sürelerle çalışma: Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, 45 saate kadar yapılan aşım "fazla sürelerle çalışma"dır ve saatlik ücretin %25 zamlı ödenir.
Yasal Saat Sınırları
İş Kanunu'na göre:
- Haftalık normal çalışma süresi: 45 saat
- Günlük çalışma süresi: 11 saat (ara dinlenme dahil)
- Yıllık fazla çalışma sınırı: 270 saat (bazı durumlarda 90 saat daha artırılabilir)
Önemli: Fazla çalışma yapılabilmesi için işçinin onayı gerekir. İşçi, fazla çalışma yapmak zorunda değildir.
Sık Sorulan Sorular
270 saat yıllık sınır nedir?
İş Kanunu'na göre, bir işçi yılda en fazla 270 saat fazla çalışma yapabilir. Ancak, bazı durumlarda (örneğin, işyerinin ihtiyacı, işçinin onayı vb.) bu süre 90 saat daha artırılabilir. Yıllık toplam fazla çalışma süresi 360 saati geçemez.
Serbest zaman seçeneği nedir?
İşçi, fazla çalışma yapmak yerine, fazla çalışma süresinin karşılığı olan süreyi serbest zaman olarak kullanabilir. Bu durumda, fazla çalışma ücreti ödenmez, bunun yerine işçiye eşit süre serbest zaman verilir. Serbest zaman, fazla çalışma yapılan dönemi takip eden 2 ay içinde kullanılmalıdır.
Ara dinlenmesi fazla çalışma süresine dahil mi?
Hayır, ara dinlenmesi fazla çalışma süresine dahil değildir. Fazla çalışma süresi, fiilen çalışılan süre üzerinden hesaplanır. Ara dinlenmesi, günlük çalışma süresine dahildir ancak fazla çalışma hesabında dikkate alınmaz.
Fazla çalışma ücreti nasıl ödenir?
Fazla çalışma ücreti, normal ücretle birlikte ödenir. Fazla çalışma ücreti, saatlik ücretin %50 zamlı tutarıdır. Örneğin, saatlik ücret 100 TL ise, fazla çalışma ücreti 150 TL olur. Fazla çalışma ücreti, brüt ücret üzerinden hesaplanır ve vergi ve kesintiler düşüldükten sonra net tutar ödenir.
Yasal Uyarı
Bu hesaplama genel bilgilendirme içindir. Çalışma süresi, ara dinlenmesi, bordro uygulamaları ve ispat koşulları sonucu etkileyebilir.