İş Kazası Tazminatı Hesaplama (Genel Bilgilendirme)
İş kazası sonrası maddi tazminat hesapları; gelir, iş göremezlik oranı, aktif/pasif dönem, kusur oranları ve SGK ödemeleri gibi birçok değişkene bağlıdır. Uygulamada SGK'nın bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri gibi kalemlerin etkisi olabileceği belirtilmektedir.
Bu sayfadaki hesaplama araçları yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır. Hesaplama sonuçları kesin veya bağlayıcı değildir.
Hesaplama Formu
Bu Araç Ne Yapar?
Bu araç "yaklaşık" bir çerçeve verir:
- Gelir bazlı yıllık kayıp
- İş göremezlik oranı etkisi
- Kusur oranı etkisi
Önemli: Gerçek iş kazası tazminatı hesaplamaları çok daha karmaşıktır ve aktüerya yöntemleri, SGK gelirleri, peşin sermaye değeri gibi faktörleri içerir.
İş Kazası Kavramı
İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesinde tanımlanmıştır. İş kazası:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla
- İşveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi sırasında
- Emziren kadın sigortalının iş mevzuatından doğan çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda
- Sigortalının işveren tarafından sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında
meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaydır.
Basit Hesap Mantığı (Öğretici Model)
Gerçek aktüerya hesapları detaylıdır; tool için öğretici model:
- Yıllık gelir: yillik_gelir = aylik_brut × 12
- İş göremezlik etkisi: yillik_kayip = yillik_gelir × (is_goremezlik_orani/100)
- Kusur indirimi: kusurlu_kisim = yillik_kayip × (karsi_taraf_kusur_orani/100)
- Süre (yaklaşık): toplam = kusurlu_kisim × yil_sayisi
Not: "yıl sayısı" için kullanıcı yaşına göre kaba bir aktif dönem varsayımı alınabilir; bu sadece öğreticidir.
Adım Adım Örnek
Örnek input:
- Aylık brüt: 40.000 TL
- İş göremezlik: %20
- Karşı taraf kusuru: %60
- Süre: 10 yıl (örnek)
Adım 1: yillik_gelir = 40.000 × 12 = 480.000 TL
Adım 2: yillik_kayip = 480.000 × 0,20 = 96.000 TL
Adım 3: kusurlu_kisim = 96.000 × 0,60 = 57.600 TL
Adım 4: toplam = 57.600 × 10 = 576.000 TL (yaklaşık)
SGK Tazminat Kalemleri
İş kazası sonrası SGK tarafından ödenen kalemler:
- Geçici iş göremezlik ödeneği
- Sürekli iş göremezlik geliri
- Ölüm geliri (iş kazası sonucu ölüm halinde)
- Gelir bağlanması
Bu ödemeler, tazminat davasında dikkate alınır ve genellikle tazminat tutarından indirilir.
Sık Sorulan Sorular
İş göremezlik oranı nasıl belirlenir?
İş göremezlik oranı, SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenir. Bu oran, iş kazası sonucu oluşan sakatlığın derecesine göre belirlenir. İş göremezlik oranı, tazminat hesaplamasında önemli bir faktördür.
Kusur oranı ne anlama gelir?
Kusur oranı, iş kazasının meydana gelmesinde tarafların sorumluluk derecesini gösterir. Örneğin, %60 kusur oranı, karşı tarafın (işveren veya üçüncü kişi) iş kazasının meydana gelmesinde %60 oranında kusurlu olduğu anlamına gelir. Kusur oranı, tazminat tutarını doğrudan etkiler.
SGK ödemeleri tazminatı etkiler mi?
Evet, SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri gibi ödemeler, tazminat davasında dikkate alınır. Genellikle, SGK ödemeleri tazminat tutarından indirilir. Ancak bu konuda hukuki değerlendirme gerekir.
Bu araç neden kesin sonuç vermiyor?
İş kazası tazminatı hesaplamaları çok karmaşıktır ve aktüerya yöntemleri, SGK gelirleri, peşin sermaye değeri, kusur ayrımları, aktif/pasif dönem ayrımları gibi birçok faktörü içerir. Bu araç sadece öğretici bir model sunar ve kesin sonuç vermez. Gerçek tazminat hesaplaması için uzman görüşü ve aktüerya hesaplamaları gerekir.
Yasal Uyarı
Bu hesap öğretici/örnek niteliktedir. Aktüerya yöntemi, SGK gelirleri (peşin sermaye değeri vb.), kusur ve dönem ayrımları sonucu önemli ölçüde değiştirebilir.